بررسی حادثه ناشی ازچیدمان ناایمن مواداولیه ومحصول درکارگاه وانبار
۹ فروردین, ۱۳۹۶
بررسی حوادث کاری
1,245 بازدید
در بررسی حوادث ناشی ازکار در کا رگاه ها ، با حوادثی برخورد می نماییم که بعضا ً ناشی ازعدم چیدمان صحیح مواداولیه ومحصول کارگاه درمحوطه وداخل کارگاه ویا انبارها می باشند واین امر از جمله عللی است که همواره زمینه سازبروز حوادث زیادی بوده و می باشد که گاهی خسارات جانی و مالی غیرقابل جبرانی را به همراه خواهد داشت به همین دلیل است که توجه به این مهم یعنی چیدمان صحیح و اصولی مواداولیه و محصول کارگاه درمحوطه و داخل کارگاه و انبارها وفق مقررات مربوطه از اهمیت ویژه ایی برخورداراست که ازجمله مواردی که می تواند زمینه بروز حادثه را مهیا نماید این است که چیدمان مواد اولیه و محصول کارگاه به گونه ای باشد که عبور و مرور کارگران و در صورت اقتضا وسايل نقليه به راحتی ممکن نبوده که همین امر موجبات بروز حوادث را فراهم آورده و یا اینکه سقوط آنها زمینه ساز خسارات جانی و مالی گردد
مقرراتی که در بررسی حوادثی که ناشی از عدم چیدمان ایمن مواد اولیه در کارگاه و انبارها می تواند مستند استنباط کارشناس در ارتباط با مسئولیت کارفرما قرارگیرد یکی ماده ۵۱ آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها می باشد که چنین مقرر می دارد
«ماده ۵۱: مواد اوليه و محصول كارگاه بايد طوري در داخل انبارها و يا كارگاه گذارده شود كه عبور و مرور كارگران و در صورت اقتضا وسايل نقليه به راحتي ممكن باشد و ضمناً مواد مزبور بايد طوري چيده شود كه خطر سقوط و بروز سوانح وجود نداشته باشد.»
وهمچنین با توجه به ویژگی و محل حادثه و علت حادثه ، ماده ۱۷ آیین نامه ایمنی ساختمان کارگاهها نیز می تواند مستند استنباط مسئولیت کارفرما قرار گیرد که چنین مقرر می دارد
«ماده۱۷- چيدمان دستگاه ها و ماشين آلات و قرار دادن اشياء در يك سالن بايد به نحوي باشد كه مطابق باكاركرد دستگاه و ماشين بوده و اطراف آنها داراي فضاي كافي براي تردد ايمن افراد ، ماشين آلات كارگاهي ، تعميرات ناشي از خرابي دستگاه و انتقال مواد مصرفي و توليدي ، ميسر گردد.»
لذا همانگونه که مشاهده می گردد درصورتیکه بروز حادثه متأثراز عدم رعایت مفاد مندرج در مواد ۵۱ و ۱۷ آیین نامه های مذکورتشخیص داده شود مواد مذکور می توانند مستند استنباط مسئولیت کارفرما دراین ارتباط قرارگیرند و به عبارت دیگر مثبِتِّ مسئولیت کارفرما در بروز حادثه باشند
اما نکته مهم این است که زمانی مستند استنباط مسئولیت کارفرما قرار گرفتن این مقرره ها جهت تخصیص تمامی مسئولیت به کارفرما می تواند صحیح باشد که کارشناس در فرایند بررسی حادثه مربوطه ، مواجه با علل دیگری نگردد که در ایجاد شرایط نا ایمن حاکم درزمان وقوع حادثه مدخلیتی داشته باشند ونحوه چیدمان نا ایمن مواد اولیه و محصول کارگاه که موجبات بروز حادثه را فراهم آورده است مستقیما ً معطوف به عدم رعایت ماده ۵۱ و یا ماده ۱۷ازآیین نامه های فوق الذکر توسط کارفرما تشخیص داده شود به عبارت دیگر ، کارشناس در فرایند بررسی حادثه این یقین را حاصل نماید که این نحوه چیدمانِ مغایر با مقررات و موازین موضوعه ، ناشی از خط مشی تعیین شده توسط کارفرما بوده و یا اینکه روال نا ایمن چیدمان مواد اولیه و محصول کارگاه در فاصله زمانی صورت گرفته که عدم نظارت کارفرما در اجرای مقررات ایمنی مربوطه قابل استنباط می باشد و یا اینکه سیستم نظارتی کارفرما به گونه ای معیوب و ناقص اِعمال می گردد که اساسا ً در واحد تحت مدیریت او توجهی به رعایت اینگونه مقررات ایمنی نمی شودو اینجاست که می توان تمامی مسئولیت بروز حادثه را که ناشی از عدم رعایت مقررات مربوطه از سوی کارفرما بوده است را متوجه وی ساخت که با این توصیفات به عمل آورده این استنباط نیزحاصل میگردد که اگر ما کارشناسان در زمان بررسی حادثه به این نتیجه رسیدیم که نحوه چیدمان مواد اولیه ومحصول کارگاه در محل های مناسب ونیزهمواره به نحوصحیح و وفق مقررات مربوطه صورت می گرفته است وآموزش های لازم دراین ارتباط نیزداده شده است و نظارت مستمر و دقیق نیز از سوی کارفرما همواره اِعمال گردیده اما حادثه ای رخ داده است که عللی غیر مرتبط با وظایف تعریف شده برای کارفرما در ماده ۹۱ قانون کاردر بروز حادثه مؤثر تشخیص داده می شود که بدیهی است دراینگونه مواقع کارشناس باید در بررسی حادثه با توجه دقیق به مفاد مندرج در مقررات مربوطه و تطبیق شرایط حاکم بر محیط کاری درزمان وقوع حادثه با آنچکه این مقررات برای کارفرما درارتباط با چیدمان مواد اولیه و محصول کارگاه و دستگاهها و ماشین آلات و قراردادن اشیاء در کارگاه مقررداشته ، باید تأثیر پذیری بروز حادثه ازعدم رعایت مقررات مربوطه از سوی کارفرما وعلل دیگری که مرتبط با کارفرما نبوده و خطای دیگر اشخاص آن شرایط را علیرغم داشتن مهارت و آگاهی از اینکه باید چگونه عمل کنند و بی آنکه دچار اضطرار و یا اکراه و اجبار و یاتدلیس بوده باشند و صِرفا ً با اهمال و بی احتیاطی موجبات بروز حادثه را فراهم آ ورده اند مورد ارزیابی قراردهد و به عبارت دیگر تأثیر پذیری بروز حادثه را ازخطای هرکدام از اشخاص چه کارفرما و چه دیگر اشخاصی که خطای آنها با درنظرگرفتن شرایط مندرج در بالا مؤثردر بروزحادثه تشخیص داده شده است مورد ارزیابی و سنجش کارشناسی قراردهد
در خاتمه لازم است که صِرفا ً جهت اطلاع شما خواننده مطلب ، اشاره ای به موادی از آیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی درارتباط با انبار كردن مصالح داشته باشم و بدیهی است که کارشناس در بررسی حوادث در کارگاههای ساختمانی که درارتباط با موضوع انبار نمودن مصالح می باشد با مراجعه به آیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی ودیگر آیین نامه های مرتبط و رویت و مطالعه و دقت نظر درتمامی مواد مرتبط در آیین نامه های مربوطه و باتوجه به وظایف قانونی تعریف شده برای اشخاص مرتبط با پروژه ساختمانی و موضوع حادثه ، حسب مورد یک یا تعدادی از مقررات مربوطه را مستند استنباط مسئولیت اشخاص مرتبط با بروزحادثه قرارخواهد داد
فصل هشتم – انبار كردن مصالح
ماده ۲۹۲ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: درمواردي كه انباركردن موقت مصالح و نخاله هايساختماني درمحل عبور و مرور عمومي يا مجاور آناجتناب ناپذير باشد، اينكار با رعايت دقيق مفاد ماده ۱۱ صورت گيرد.
ماده ۲۹۳ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: از انبار كردن مصالح ساختماني در نزديكي لبه گودبرداري، دهانه چاه يا هرنوع پرتگاه بايدجلوگيري بعمل آيد.
ماده ۲۹۴ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: آجر و سفال نبايد با بيش از دو متر ارتفاع انباشته شود و اطراف آن بايد با موانع مناسب محصور گردد.
ماده ۲۹۵ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: از انباشتن مصالحي از قبيل شن، ماسه، خاك و غيره، در كنار تيغه ها بايد جلوگيري بعمل آيد. هم چنين در صورت انباشتن مصالح مذكور در كنار ديوارها، بايد به ترتيبي عمل شود كه فشار بيش از حد به ديوار وارد نشود.
ماده ۲۹۶ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: انبار شن و ماسه و سنگ بايد مرتباً مورد بازديد قرار گيرد تا در اثر برداشتن ، موجبات ريزش آنها بر روي كارگران و ايجاد حادثه فراهم نگردد.
ماده ۲۹۷ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: كيسه هاي سيمان و گچ و غيره نبايد بيش از ده رديف روي هم چيده شوند، مگرآنكه از اطراف به وسايل مطمئن مهار گردند و در اين صورت نيز بايد در هر پنج رديف كه روي هم چيده مي شوند، يك كيسه از هر طرف عقب نشيني گردد.
ماده ۲۹۸ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: هنگام برداشتن كيسه ها، هر رديف افقي بايد به طور كامل برداشته شود و سپس از رديف بعدي شروع گردد.
ماده ۲۹۹ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: برداشتن مصالح انبار شده بايد از بالاترين قسمت شروع گردد.
ماده ۳۰۰ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: الوارها بايد روي چوب هاي عرضي قرار داده شوند، به طوري كه كاملاً روي زمين قرار نگيرند و چنانچه ارتفاع الوارهاي انبار شده از يك متر تجاوز نمايد، در ارتفاع هر يك متر بايد الوارهاي عرضي بين رديف ها قرار داده شود.
ماده ۳۰۱ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: تيرهاي آهن بايد با ارتفاع كم طوري روي هم انباشته شوند كه امكان غلطيدن آنها نباشد.
ماده ۳۰۲ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی :ورق هاي فلزي بايد به طور افقي روي هم انباشته شده و ارتفاع آن از يك متر تجاوز ننمايد.
ماده ۳۰۳ ازآیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی: هنگام انبار نمودن لوله هاي فلزي، بايد طرفين آنها با موانع مناسب مهار گردد تا از غلطيدن آنها و ايجاد حادثه پيشگيري بعمل آيد.
*************************************************************
بدیهی است که هر گونه مطلبی که در آن نظریه کارشناسی ابراز شده باشد نظریه کارشناسی اینجانب می باشد و نظریه دیگرکارشناسان می تواند با نطریه کارشناسی اینجانب متفاوت باشد
غلامرضا بخارایی
کارشناس رسمی دادگستری در رشته حوادث ناشی از کار
ارزیاب خسارت بیمه ای در رشته مسئولیت مدنی حرفه ای
************************************************
انتشار مطالب با ذکر منبع بلامانع است
*****************************************************************
سایت آکادمی بررسی حوادث کاری
