پیام آموزشی شماره ۲۳ – نظر کارشناسی باید مستدل باشد

• پیام آموزشی شماره ۲۳

🔴 نظر کارشناسی باید مستدل باشد

🔴 در پیام شماره ۲۲ به استحضار شما عزیزان رسانیده شدکه نظرات کارشناسی باید دارای ۵ ویژگی باشد که یکی از آنها مستدل بودن نظر کارشناسی است

✅ اکنون مطالبی کوتاه در باب مستدلّ بودن نظرات کارشناسی ارایه می گردد.

🔴 درماده ۱۹قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری چنین می خوانیم:
« اظهار نظر کارشناسی باید مستدلّ و صریح باشد وکارشناسان رسمی مکلّفند نکات و توضیحاتی که برای تبیین نظریه ضروری است و یا توسط شورای عالی کارشناسان مشخص می‌گردد به طور کامل در آن منعکس نمایند. کارشناس رسمی موظّف است در حدود صلاحیت خود نظر کارشناسی را به طور کتبی و در مهلت مقرر به مراجع ذیربط تسلیم و نسخه‌ای از آن را تا مدت حداقل پنج سال بعد از تاریخ تسلیم نگهداری نماید.»

✅ هماگونه که ملاحظه می فرمایید ماده ۱۹ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری، دو ویژگی مهم برای نظرکارشناسی تعریف نموده است:

🔴 ۱ – مستدلّ باشد.

🔴 ۲ – صریح باشد.

بنابراین دو ویژگی از ویژگی های نظر کارشناسی، یکی مستدل بودن و دیگری صریح بودن، که در اظهار نظر کارشناسی ما کارشناسان باید رعایت گردد و مورد توجّه باشد در ماده ۱۹ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری آورده شده است و این در حالی است که اگر چنین ماده قانونی نیز وجود نداشت، ما کارشناسان با توجّه به ماهیّت کاری که داریم، این دو ویژگی و دیگر ویژگی هایی را که بیان خواهد شد، بایستی در نظرات کارشناسی خود مدّ نظر قرار دهیم

🔴 امّا در معنی مستدلّ چنین آورده اند: دلیل آورده شده، باید اثبات کرده با دلیل و برهان باشد.

ماده ۱۹۴ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب – در امور  مدنی، دلیل را اینگونه تعریف می نماید که :
«دلیل عبارت از امری است که اصحاب دعوا برای اثبات یا دفاع از دعوا به آن استناد می نمایند»
🔴 بنابراین طبق ماده قانونی مذکور و نیز تعریف به عمل آمده از « دلیل »،   یکی از ویژگی های نظرات کارشناسی ما کارشناسان، مستدلّ بودن آن است و یا به عبارت دیگر باید اثبات کرده با دلیل باشد.

🔴 درواقع از مجموعه تعاریفی که از دلیل در متون مختلف آمده اینگونه استنباط می گرددکه دلیل در واقع باید کاشف از امری قطعی باشد، به همین لحاظ است که با توجّه به اهمیتی که نظرات کارشناسی ما در تصمیم گیری های قضایی و مراجعی دارد که به ما پرونده ارجاع می دهند، باید این نظرات کارشناسی مستدلّ بوده و این مستدلّ بودن، برای مراجع ارجاع دهنده پرونده به ما کارشناسان، کاشف از قطعی بودن نتیجه ای است که کارشناس به آن رسیده باشد تا در تصمیم گیری خود به اقناع وجدان و علم لازم و موردنیاز برسند.

🔴 به جرأت می توان گفت که هیچ ویژگی و خصیصه ای به اندازة مستدلّ بودن نظر ما کارشناسان به آن غنا و قوّت واقتدار و صلابت نمی بخشد، و شالودة هر نظر کارشناسی که بر مبنای استدلال قوی و برهانی روشن پایه ریزی شده باشد از وجاهت بیشتری بر خوردار بوده و میدان را برای استدلال دیگران در ردّ نظرکارشناسی وی تنگتر می سازد

🔴 بدیهی است که این امر، شخص کارشناسی را می طلبد که دارای قدرت استدلال واستنباط درست و صحیحی از پردازش قوانین و مقرّرات و شواهد و قراین و دیگر اموری باشد که مربوط به پرونده تحت بررسی است. و این خود مستلزم آگاهی کارشناس از موارد و مسایل و قوانین و مقرّرات مربوط به مورد کارشناسی ارجاعی به او می باشد

بنابر این فراهم آوردن بستر و زمینة مناسب در راستای به روز نمودن آگاهی و اطلاعات ما کارشناسان، از اهمیّت بسیاری بر خوردار است. امّا باید توجّه نمود که هیچ کس به اندازة خود کارشناس، مسؤول فراهم آوردن این زمینه نمی باشد و هر گز نباید منتظر فراهم آمدن این بستر از سوی دیگر کسان باشد زیرا خود او در مقام یک متخصّص وکارشناس که در زمینة خاصی مورد قبول و تأیید واقع شده  است،  نه تنها باید همواره در اندیشة ارتقای دانش خود در زمینه کارشناسی مرتبط با آنچه که صلاحیت اظهار نظر پیرامون آن را دارد باشد، بلکه از او انتظار می رود که مؤثّر در ارتقای دانش و علم دیگران نیز در آن زمینه باشد.

🔴 اگر نظر کارشناسی بدون استدلال و یا با استدلال ضعیف ارایه گردد، در این نظر کارشناسی، اغراض گوناگونی را می توان مستترنمود و تضییع حقوق و آشفتگی فراوان و نیز اطالة دادرسی را در پی خواهد داشت و این حقیقت را نمی توان کتمان نمود که از جمله دلایل عمده دراختلاف نظرات فاحش کارشناسی در یک مورد خاص، ضعف در استدلال می باشد زیرا وقتی نظرکارشناسی بَدوی، مبتنی بریک استدلال قوی منبعث از قوانین و مقرّرات فنّی و تخصّصی موضوع مربوطه و با لحاظ نمودن نمودن جمیع جهات مرتبط با موضوع باشد، ارایة نظرات کارشناسی جدید یا بااختلاف فاحش غیر ممکن ویا بسیارمشکل است

🔴 در اینجا ذکر این نکته حائز اهمیت است و آن اینکه یکی از عوامل مهم و مؤثّر در مستدلّ گردانیدن نظرات کارشناسی ما کارشناسان، دقّت نظر و بررسی دقیق نظرات کارشناسی ما از سوی مراجع ارجاع دهنده پرونده  می باشد

🔴 اگر مراجع مذکور، به استدلال ارایه شده در نظرات  کارشناسی ما، توجّه لازم را مبذول دارند و در صورت ضعف در استدلال ، پیگیر موضوع از طریق احضار ما  جهت اخذ توضیح باشند، این خود بزرگترین انگیزه در مستدلّ نمودن نظرات کارشناسی ما خواهد بود، زیرا اولا ًمشخص می گردد که میان نظرات کارشناسی که از ضعف استدلال بر خوردار هستند و نظرات کارشناسی مستدلّ، فرق گذاشته شده و مورد توجّه می باشد و ثانیا ً کارشناس خواهد دانست که باید برای مطرح نمودن هر موضوعی در گزارش و نظر کارشناسی خود دلیلی و نیز درصورت لزوم پاسخی مستدلّ داشته باشد.

کارشناس بخارایی

https://eitaa.com/bokharaey