سایت آکادمی بررسی حوادث کاری
همانگونه که قبلا ً گفته شد ، ما کارشناسان بررسی کننده حوادث کاری ، باید دقت کافی به عمل آورده تا نظرات کارشناسی که ارایه می نماییم از ۵ ویژگی زیر برخوردار باشد
مستدل باشد
موجه باشد
صریح باشد
منجز باشد
مستند باشد
اکنون مطالبی کوتاه در باب هر یک از آنها ارایه می گردد
در باب مستدل بودن نظر کارشناسی
درماده ۱۹قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری چنین می خوانیم
« اظهار نظر کارشناسی باید مستدل و صریح باشد وکارشناسان رسمی مکلفند نکات و توضیحاتی که برای تبیین نظریه ضروری است و یا توسط شورای عالی کارشناسان مشخص میگردد به طور کامل در آن منعکس نمایند. کارشناس رسمی موظف است در حدود صلاحیت خود نظر کارشناسی را به طور کتبی و در مهلت مقرر به مراجع ذیربط تسلیم و نسخهای از آن راتا مدت حداقل پنج سال بعد از تاریخ تسلیم نگهداری نماید.»
هماگونه که ملاحظه می فرمایید ماده ۱۹ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری دو ویژگی مهم برای نظرکارشناسی تعریف نموده است
۱ – مستدل باشد
۲ – صریح باشد
در معنی مستدل چنین آورده اند ، دلیل آورده شده ،اثبات کرده با دلیل وبرهان
ماده ۱۹۴ قانون آئین دادرسی مدنی دلیل را اینگونه تعریف مینماید که «دلیل عبارت از امری است که اصحاب دعوا برای اثبات یا دفاع از دعوا به آن استناد منمایند»
با توجه ویژگی های تعریف شده برای نظر کارشناسی در قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری بنابراین نظرما کارشناسان با ید مستدل باشد یا به عبارت دیگر اثبات کرده با دلیل باشد در واقع آنچه که از مجموعه تعاریفی که از دلیل در متون مختلف آمده اینگونه استنباط میگرددکه دلیل در واقع باید کاشف از امری قطعی باشد به همین لحاظ است که با توجه به اهمیتی که نظرات کارشناسی در تصمیم گیری های قضایی دارند لذا این نظرات کارشناسی باید مستدل بوده واین مستدل بودن، برای مقام محترم قضایی کاشف از قطعی بودن آنچه که کارشناس به آن رسیده باشد تا در تصمیم گیری خود اقناع وجدان ونیز به علم لازم که موردنیاز است برسد
به جرئت میتوان گفت که هیچ ویژگی وخصیصه ای به اندازه مستدل بودن نظرکارشناس به آن غنا وقوت واقتدار و صلابت نمیبخشد ، شالوده هر نظر کارشناسی که بر مبنای استدلال قوی و برهانی روشن پایه ریزی شده باشد از وجاهت بیشتری بر خوردار بوده ومیدان را برای استدلال دیگران در رد نظرکارشناسی وی تنگتر میسازد
بدیهی است که این امر، فرد کارشناسی را میطلبد که دارای قدرت استدلال واستنباط از پردازش امور بوده که این خود مستلزم آگاهی کارشناس از موارد ومسائل وقوانین ومقررات مربوط به مورد کارشناسی ارجاعی به او میباشد بنابراین فراهم آوردن بستر وزمینه مناسب در راستای به روز نمودن آگاهی واطلاعات ما کارشناسان در رشته های مختلف از اهمیت بسیاری بر خوردار است اما باید توجه نمود که هیچ کس به اندازه خود کارشناس مسئول فراهم آوردن این زمینه نمیباشد وهر گز نباید منتظر فراهم آمدن این بستر از سوی دیگر کسان باشد زیرا خود او در مقام یک متخصص وکارشناس در زمینه خاصی مورد قبول واقع شده واز خود او انتظار میرود که مؤثر در ارتقاء علمی دیگران باشد
اگر نظر کارشناسی بدون استدلال و یا با استدلال ضعیف ارائه گردد بدیهی است که در این نظر ، اغراض گوناگونی را میتوان مستتر نمود و تضییع حقوق وآشفتگی های فراوان ونیز اطاله دادرسی را در پی خواهد داشت و این حقیقت را نمیتوان کتمان نمودکه از جمله دلایل عمده در اختلاف نظرات فاحش کارشناسی در یک مورد خاص ،ضعف در استدلال میباشد زیرا وقتی نظرکارشناسی بدوی مبتنی بریک استدلال قوی منبعث ازقوانین ومقررات فنی وتخصصی موضوعه مربوطه و با لحاظ نمودن جمیع جهات مرتبط باموضوع باشد میدان را برای ارائه نظرکارشناسی جدید با استدلال جدید دررد نظرکارشناسی قبلی ویا ارائه نظرات کارشناسی با اختلاف فاحش با نظرکارشناسی قبلی را تنگتر خواهد نمود مگر اینکه بدون دلیل وبرهان نظر جدیدی ارائه گردد
دراینجا ذکر این نکته حائز اهمیت است وآن اینکه یکی از عوامل مهم مؤثر در مستدل گردانیدن نظرات کارشناسی ، دقت نظر وبررسی دقیق نظرات کارشناسی از سوی مراجع محترم قضایی صادر کننده قرار کارشناسی میباشد اگر مراجع مذکور، به استدلال ارائه شده در نظر کارشناسی توجه خاصی مبذول دارند ودر صورت ضعف در استدلال ، پیگیر موضوع از طریق احضار جهت اخذ توضیح باشند ، این خود بزرگترین انگیزه در مستدل نمودن نظرات کارشناسی خواهد بود زیرا اولا ًمشخص میگردد که میان نظرات کارشناسی که از ضعف استدلال بر خوردارهستند ونظرات کارشناسی مستدل فرق گذاشته شده ومورد توجه میباشد وثانیا ً کارشناس خواهد دانست که باید برای مطرح نمودن هرموضوعی در گزارش خود دلیلی ونیز درصورت لزوم پاسخی مستدل داشته باشند .
کارشناس غلامرضا بخارایی
شماره تماس ۰۹۱۲۷۸۷۴۹۹۵
