حوادث کاری و مسئولیت اشخاص – مطلب شماره «۸»
نظر کارشناسی باید صریح باشد
همانگونه که قبلا ً گفته شد ، ما کارشناسان بررسی کننده حوادث کاری ، باید دقت کافی به عمل آورده تا نظرات کارشناسی که ارایه می نماییم از ۵ ویژگی زیر برخوردار باشد
مستدل باشد
موجه باشد
صریح باشد
منجز باشد
مستند باشد
در مطلب شماره (۶) و مطلب شماره ( ۷) مطالبی در خصوص مستدل و موجه بودن نظر کارشناسی ارایه گردید ، اکنون اشاراتی در خصوص صریح بودن نظر کارشناسی خواهیم داشت
هماگونه که ملاحظه می فرمایید ماده ۱۹ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری دو ویژگی مهم برای نظرکارشناسی تعریف نموده است
۱ – مستدل باشد
۲ – صریح باشد
درذیل ماده ۲۶۲آئین دادرسی مدنی میخوانیم که «در هرحال اظهارنظر کارشناسی باید صریح وموجه باشد»
ازجمله معانی در نظر گرفته شده برای واژه« صریح » خالص ،محض، ظاهر، بی پرده وپوست کنده میباشد ونیزلفظی که مقصود ازآن فی نفسه روشن باشد، بر اثر کثرت استعمال ،خواه از حیث حقیقت و خواه از حیث مجاز
بزرگترین آفتی که نظرکارشناسی را فاقد این ویژگی ( صریح بودن نظرکارشناسی ) میسازد همانا مصلحت اندیشی ویا عدم اشراف علمی وفنی و تخصصی کارشناس به مورد کارشناسی است که به او ارجاع شده است که این ضعف، ساختار وشاکله نظرات کارشناسی را بر پایه ای سست ولرزان بنا خواهد نمود گاه میشود که ارائه نظرکارشناسی صریح وبی پرده موجبات گرفتاریهای گوناگونی را برای کارشناس به دنبال داشته باشد گاه ممکن است که کارشناس در بررسی موضوعی به یک نتیجه مطلوبی که اقناع وجدان را در پی داشته باشد نمیرسد گاه ممکن است ارائه نظر کارشناسی از نظر اقتصادی دودمان زندگی یکی از اصحاب دعوی را بر باد فنا دهد وموارد و مسائل گوناگونی دیگری که ممکن است بعضا ً مانع از ارائه یک نظر کارشناسی صریح وبی پرده گردد آنچه که مسلم است این است که کارشناس نیز بسان دیگر انسانها در سیطره عواطف انسانی و اَشکال مختلف فشارهای بیرونی ودرونی است بویژه اینکه ماهیت شغلی کارشناس نیز اورا در جایگاهی قرار میدهد که در بررسی مورد کارشناسی ارجاع شده به او ، از بسیاری ازواقعیت های پوشیده ای که برای بسیاری از افراد جامعه محسوس وملموس نیست ، کارشناس از آن مطلع گردد اما نباید فراموش کرد که همین جایگاه اوست که به او حکم مینماید که بی هیچ اغماضی و نیزبدون پنهان نمودن حقیقت ، نظر کارشناسی خود را ارایه نماید ، بدیهی است که برخورد هر کارشناس با هر کدام از این مقولات ومعضلات پیش رو با توجه به خصوصیات وویژگیهای آن کارشناس متفاوت خواهد بود ولی قدر مسلم این است که قانون گذار با به کار گیری واژه «صریح» به دنبال مکلف نمودن کارشناس به ارائه نظرکارشناسی خود با نادیده انگاشتن همه اهرم ها و فشار های بیرونی و درونی از هرجنسی که مانع از ارائه نظرکارشناسی صریح وبی پرده است ، میباشد وکارشناس نیز باید بداند به میزان عدم برخورداری نظرکارشناسی وی از صرا حت وبی پردگی وشفافیت، آن نظر کارشناسی میتواند در تضییع حقوق اصحاب دعوی مؤثر واقع شود چرا که هرچه نظر کارشناسی از صراحت بیان کمتری برخوردار باشد زمینه را برای تفسیر از سوی کسانی که به دنبال بهره برداری خود ازنظرکارشناسی کارشناس هستند مهیاتر میسازد
از جمله مواردی که ضعف در صریح بودن نظر کارشناسی را بسیار مشهود مینماید ارائه نظراتی است که چندین وجه دارد بدین معنی که عنوان میگردد، اگر آقای «الف» راست بگوید اینچنین است و اگر آقای «ب» راست بگوید آنچنان است بدیهی است که این احتمال نیز وجود دارد که مرجع ارجاع دهنده قرار کارشناسی نیزبداند که تناقض در اظهارات است ، حال با توجه به تخصصی که در کارشناس سراغ دارد میخواهد که با تحقیقات علمی و فنی وتخصصی که توسط کارشناس به عمل میآید صحت اظهارات فرد محق کشف گردد، زیرا این مهم متصور است که کارشناس با بررسی و تحقیقات میدانی و با اخذ کلیه مدارک مورد نیازو استماع اظهارات شهود و اشخاص مرتبط و انجام معاینات ولحاظ نمودن کلیه قوانین ومقررات فنی وتخصصی مربوطه ونیز با توجه به شواهد وقراین و در نهایت که مهمترین بخش کارکارشناسی میباشد یعنی پردازش همه این داده ها بتواند به کشف معضلات فراراه تصمیم گیری مرجع ذیصلاح تصمیم گیرنده نهایی کمک نماید البته این نکته مهم نباید فراموش گردد که بعضا ً احراز صحت وسقم اظهارات اصحاب دعوی ویا کشف بعضی از موارد مورد نیاز طبع قضایی پیدا نموده که کارشناس فاقد ابزار های لازم ونیز صلاحیت مورد نیاز در کشف حقایق می باشد که در اینصورت بدیهی است مراتب جهت دستورمقتضی باید به اطلاع مقام ارجاع دهنده قرار کارشناسی رسانیده شود تا دستور مقتضی طبق قوانین و مقررات مربوطه صادر گردد
کارشناس غلامرضا بخارایی
شماره تماس ۰۹۱۲۷۸۷۴۹۹۵
سایت آکادمی بررسی حوادث کاری