پیام آموزشی شماره ۷۴ – آیا می‌توانیم در قرارداد با صاحب کار بنویسیم هر حادثه‌ای برای کارگران رخ داد به عهده صاحب کار باشد؟

پیام آموزشی شماره ۷۴

🔴 آیا می‌توانیم در قرارداد با صاحب کار بنویسیم هر حادثه‌ای برای کارگران رخ داد به عهده صاحب کار باشد؟

✅ در یک حادثه کاری، کارگر پیمانکار دچار حادثه شده بود که در فرایند بررسی حادثه، احراز شد که بروز حادثه متأثر از علتی بود که آن علت ناشی از عدم رعایت مقرره‌ای بود که خود پیمانکار مکلف به اجرای آن بوده و بروز حادثه متأثر از بی‌احتیاطی و بی‌مبالاتی هیچ شخص دیگری نبود.

✅ به ایشان گفته شد که اگر فلان کار را طبق مقررات انجام می‌دادی حادثه نمی‌شد، مدام می‌گفت که من در قرارداد با صاحب کار نوشته‌ام که هر اتفاقی برای کارگران افتاد، پای صاحب کار است.

🔴 به استحضار شما عزیزان می‌رساند، اینکه در قرارداد خود بنویسید که «هر حادثه‌ای برای کارگران رخ داد به عهده فلان شخص باشد»، صرف‌نظر از اینکه به لحاظ حقوقی چه اثراتی دارد و مراجع ذیصلاح در این ارتباط چه تصمیمی می‌گیرند که هرگونه اظهار نظر در این ارتباط در صلاحیت و تخصص من نمی‌باشد، ولی به عنوان کارشناس بررسی حوادث کاری به اطلاع شما می‌رسانم، تا آنجایی که من می‌دانم از نظر کارشناسان بررسی‌کننده حوادث کاری، کارشناس در تعیین علل حادثه و انتساب مسئولیت ناشی از نقض مقررات ایمنی، مفاد چنین شرطی را ملاک تشخیص مسئولیت فنی قرار نمی‌دهد. کارشناس صرفاً بررسی می‌کند که قانون‌گذار اجرای مقررات ایمنی را بر عهده چه شخص یا اشخاصی قرار داده است و اگر حادثه ناشی از عدم اجرای همان تکلیف قانونی باشد، مسئولیت ناشی از نقض آن مقررات را به همان شخص یا اشخاصی که قانوناً مکلف به اجرای آن بوده‌اند منتسب می‌کند.

🔴 بدیهی است که تصمیم نهایی در ارتباط با تعیین مقصر با مقام محترم قضایی است.

🔴 مجدداً تکرار می‌کنم، مثلاً اگر کارشناس در بررسی حادثه به این نتیجه برسد که طبق قانون، آقای «الف» باید در فلان جا حفاظ نصب می‌کرد ولی این کار را انجام نداده و حادثه‌ای رخ داده است، کارشناس ترک فعل ایشان را در نظر کارشناسی مورد ارزیابی قرار می‌دهد و صرف اینکه در قرارداد نوشته باشند «هر چه شد پای فلان شخص است»، مانع از انتساب مسئولیت ناشی از نقض مقررات ایمنی به آن شخص، در نظر کارشناسی نخواهد بود.

🔴 البته اگر شما آنچه را که خود و آگاهان به این مسائل که شما را راهنمایی می‌کنند، صلاح می‌دانید که در قرارداد خود مواردی را که به زعم خود و یا رهنموددهندگان به شما، به نفع شما می‌باشد بنویسید، آنچه اینجانب عرض کردم از دیدگاه کارشناسان بررسی‌کننده حوادث کاری تا آنجایی که من اطلاع دارم می‌باشد و همان‌گونه که قبلاً بیان شد، شاید این نوع نوشته‌ها در قراردادها، تکرار می‌کنم، شاید این نوع نوشته‌ها در قراردادها، در مراجع ذیصلاح مورد توجه قرار گیرد. بنده تخصص اظهار نظر در این خصوص را ندارم.

🔴 بنابراین آگاه باشید که کارشناس بررسی‌کننده حوادث کاری صرفاً به این مهم توجه می‌کند که در راستای جلوگیری از بروز حوادث کاری، قانون‌گذار چه شخص یا اشخاصی را مکلف به اجرای چه مقرراتی نموده است و در بررسی فنی حادثه، تکالیف قانونی ایمنی را که قانون‌گذار بر عهده اشخاص مشخص قرار داده است، بر مبنای توافق خصوصی ساقط‌شده یا منتقل‌شده تلقی نمی‌کند؛ هرچند ممکن است قرارداد در روابط مالی و جبران خسارت بین طرفین آثاری داشته باشد که تشخیص آن با مرجع قضایی است. این دیدگاه با ماهیت قواعد آمره قانون کار و تکالیف مقرر در مواد ۸۵، ۹۱ و ۹۵ قانون کار و آیین‌نامه‌های حفاظت فنی سازگار است.

🔴 در خاتمه معروض می‌دارد که کارشناس در فرایند بررسی حادثه، بر مبنای قوانین و مقررات فنی و تخصصی مربوطه، علل مؤثر در بروز حادثه و اینکه این علل ناشی از انجام فعل یا ترک فعل کدام اشخاص حقیقی و حقوقی بوده است اقدام می‌نماید و در نهایت در صورت لزوم، کارشناس صِرفاً میزان تأثیر فعل یا ترک فعل اشخاص در وقوع حادثه را از نقطه نظر فنی و تخصصی ارزیابی می‌کند و تصمیم نهایی درباره مسئولیت حقوقی و کیفری با مرجع قضایی است.

 در خاتمه توجه شما را به مواد ۸۵ و ۹۱ و۹۵ قانون کار جلب می نمایم

قانون كار جمهوري اسلامي ايران
ماده ۸۵- براي صيانت نيروي انساني و منابع مادي كشور رعايت دستورالعمل هايي كه از طريق شوراي عالي حفاظت فني (جهت تامين حفاظت فني) و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (جهت جلوگيري از بيماري هاي حرفه اي و تامين بهداشت كار و كارگر و محيط كار) تدوين مي شود، براي كليه كارگاه ها، كارفرمايان، كارگران و كارآموزان الزامي است.

تبصره ۱- كارگاه هايي خانوادگي نيز مشمول مقررات اين فصل بوده و مكلف به رعايت اصول فني وبهداشت كار مي باشند.

قانون كار جمهوري اسلامي ايران
ماده ۹۱- كارفرمايان و مسوولان كليه واحدهاي موضوع ماده ۸۵ اين قانون مكلفند بر اساس مصوبات شوراي عالي حفاظت فني براي تامين حفاظت و سلامت وبهداشت كارگران در محيط كار، وسايل و امكانات لازم را تهيه و در اختيار آنان قرار داده و چگونگي كاربرد وسايل فوق الذكر را به آنان بياموزند و در خصوص رعايت مقررات حفاظتي و بهداشتي نظارت نمايند. افراد مذكور نيز ملزم به استفاده و نگهداري از وسايل حفاظتي وبهداشتي فردي و اجراي دستورالعمل هاي مربوطه كارگاه مي باشند.

قانون كار جمهوري اسلامي ايران
ماده ۹۵- مسووليت اجراي مقررات و ضوابط فني وبهداشت كار برعهده كارفرما يا مسوولين واحدهاي موضوع ذكر شده در ماده ۸۵ اين قانون خواهد بود. هرگاه بر اثر عدم رعايت مقررات مذكور از سوي كارفرما يا مسوولين واحد، حادثه اي رخ دهد، شخص كارفرما يا مسوول مذكور از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازات هاي مندرج در اين قانون مسوول است.
تبصره ۱- كارفرما يا مسوولان واحدهاي موضوع ماده ۸۵ اين قانون موظفند كليه حوادث ناشي از كار را در دفتر ويژه اي كه فرم آن را از طريق وزارت كار و امور اجتماعي اعلام مي گردد ثبت و مراتب را سريعاً به صورت كتبي به اطلاع اداره كار و امور اجتماعي محل برسانند.
تبصره ۲- چنانچه كارفرما يا مديران واحدهاي موضوع ماده ۸۵ اين قانون براي حفاظت فني وبهداشت كار وسايل و امكانات لازم را در اختيار كارگر قرار داده باشند و كارگر با وجود آموزش هاي لازم و تذكرات قبلي بدون توجه به دستورالعمل و مقررات موجود از آنها استفاده ننمايد كارفرما مسووليتي نخواهد داشت.در صورت بروز اختلاف، راي هيات حل اختلاف نافذ خواهد بود.

https://t.me/bokharaey