حادثه وموضوع توجه کارشناس بررسی کننده حادثه به تذکرات کارفرما
۲۴ آذر, ۱۳۹۵
پرسش و پاسخ
1,508 بازدید
سؤال :
اینجانب در شرکتی با عنوان شغلی مهندس ایمنی مشغول به کارم..حدودا صد نفر پرسنل کاری داریم که در جبهه های کاری مختلف مشغول به کارهستندا ًشناسایی خطرهای موجود در محیط کار ما متشکل شده است از کاردر ارتفاع..باربرداری با چرثقیل,نصب تجهیزات و قطعات و جوشکاری برشکاری. سنگ زنی,)فرض مثال اگر گارگری داره در ارتفاع کار میکنه بر روی داربست و کمربند ایمنی رو هم بسته ولی به هنگام جابجایی محل کاریش روی داربست مجبور میشه که محل بستن کمربند خودشو جابجا کنه در همین حین سقوط میکنه و دچار شکستگی و جراحت میشه…خوب حالا سوال من اینجاست ک یه کارشناس بیمه وقتی میاد چقد وجود علایم و تابلوهای هشدار دهنده که از قبل در محل حادثه وجود داشته بر گزارش شما تاثیر گذاره?اصلا تاثیر داره?آیا با توجه به لزوم الزام استفاده از وسایل حفاظت فردی در محیط کارگاه که به کارگران به طور مستمر گوشزد و آموزش و امضا گرفته شده ازشون در گزارش شما تاثیر داره به فرض اگر کارگر مورد نظر که سقوط کرده کلاه ایمنی رو استفاده نکرده!اینا بهشون درصد میخوره?نحوه محاسبه به چه نحوی می باشد
پاسخ :
شمادرمتن ارسالی موارد گوناگون و مسایل متفاوتی را مطرح نموده ایدکه پاسخ به هر کدام از پرسش های شما مستلزم تشریح مسایل فنی و حقوقی زیادی است که در این مقال نمی گنجد صِرفا ً به این گفته بسنده می شود که کارشناس دربررسی های میدانی در صحنه حادثه و نیز با تحقیقات جامعی که به عمل می آورد و همچنین با توجه به اظهارات مسموع و انجام دیگر تحقیقات کارشناسی ابتدا باید عللی که موجبات بروز حادثه را فراهم آورده کشف نماید وآنگاه به این مقوله بپردازد که علل مکشوفه ناشی از فعل وتر ک فعل و به عبارت دیگر بی احتیاطی و بی مبالای کدام اشخاص بوده است سپس درصد و یا میزان تأثیر پذیری بروز حادثه را از خطاهای احراز شده مورد اریابی قرار دهد بنابراین در بررسی حوادث ناشی از کار باید دقت کافی وتوجه دقیقی به عمل آورد تا مشخص گردد که کارفرما چه میزان از وظایف تعریف شده برای وی در ماده ۹۱ قانون کار را به مرحله اجرا گذاشته و درصورتیکه مشخص گردد به علت ناکافی بودن اجرای وظایفش حادثه رخ داده است آنگاه با دقت نظرو بررسی دقیق اینکه کارگر نیز تا چه اندازه ای نسبت به وظایف تعریف شده برای وی در ماده قانونی بالا در برابر اقداماتی که کارفرما صورت داده متعهدانه عمل نموده است ، میزان تأثیر پذیری بروز حادثه را از تخلفات هر دو مشخص نموده در این صورت در راستای جلوگیری از تضییع حقوق هر کدام از آنان می توان در تعیین میزان تأثیر پذیری بروزحادثه از خطا های آنان، استنتاج واستنباط کارشناسی نسبتا ً درستی داشت
در ارتباط با توجه کارشناس به تذکرات کارفرما و نظارتی که در راستای اجرای مقررات از سوی کارگران اِعمال نموده لازم به تذکر است که با استناد به ماه ۹۵ قانون کار که چنین مقرر می دارد که :
«ماده ۹۵: مسئوليت اجراي مقررات و ضوابط فني وبهداشت كار برعهده كارفرما يا مسئولين واحدهاي موضوع ذكر شده در ماده ۸۵ اين قانون خواهد بود . هرگاه بر اثر عدم رعايت مقررات مذكور ازسوي كارفرما يا مسئولين واحد ، حادثه اي رخ دهد ، شخص كارفرما يا مسئول مذكور از نظر كيفري و حقوقي و نيز مجازاتهاي مندرج در اين قانون مسئول است .»
بنابراین همانگونه که در بالا عنوان گردید توجه کارشناس به اینکه کارفرما چه میزان از وظایف تعریف شده برای وی در ماده ۹۱ قانون کار را به مرحله اجرا گذاشته است ضروری بوده و درصورتیکه مشخص گردد به علت ناکافی بودن اجرای وظایفش حادثه رخ داده است آنگاه با دقت نظرو بررسی دقیق اینکه کارگر نیز تا چه اندازه ای نسبت به وظایف تعریف شده برای وی در ماده قانونی بالا در برابر اقداماتی که کارفرما صورت داده متعهدانه عمل نموده است باید نسبت به ارزیابی میزان تأثیر پذیری بروز حادثه ازبی احتیاطی و یا بی مبالاتی هر یک ازآنان اقدام لازم به عمل آید
اما اینکه سؤال نموده اید که درصد ها بر چه اساس است به اطلاع شما می رسانم که درصورت تجزیه و تحلیل اساسی و عمیق پیرامون علل مؤثر در بروز یک حادثه توسط کارشناس وی بعضاً مواجه با ارتکاب بی احتیاطی و بی مبالاتی از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی زیادی می باشد که در مجموع شرایطی را فراهم نموده اند که موجب بروز حادثه گردیده است و یا مواجه با مباشرت و یا تسبیب و یا اسبابی گوناگون خواهد شد که آن اسباب بعضاً در طول هم ” اجتماع اسباب ” و یا در عرض هم ” اشتراک اسباب ” اثر کرده تا زمینه بروز حادثه را فراهم آورده اند و از آنجائیکه از نقطه نظر کارشناس و یا به عبارت دیگر بنا به تشخیص وی تأثیر مباشر یا مباشرین و یا سبب و یا اسباب در بروز حادثه یکسان نبوده و بعضاً یک یا چند سبب نقش بیشتری از سایر اسباب داشته و یا بنا به استنباط او قوانین و مقررات مسئولیت بیشتری بر دوش یک یا چند شخص حقیقی و حقوقی درگیردرموضوع به لحاظ اجرای مقررات در راستای جلوگیری از حادثه نهاده است لذا همه این موارد را چه شرط بوده و یا سبب و یا علت دور یا نزدیک با توجه به میزان تأثیرشان در بروز رخداد بنا به تشخیص خود لحاظ نموده و آنچه متبادر به ذهن وی می گردد ارائه گزارشی مبتنی بر تقصیر نسبی یعنی معرفی تمامی اسباب و علل مؤثر در بروز رخداد به عنوان مقصر با تعیین میزان تقصیرشان بوده که از نظر وی به انصاف و عدل نزدیکتر است اما از آنجائیکه کارشناسان بررسی کننده حوادث به لحاظ اطلاعات و سابقه و تجربه و آگاهی های لازم در سطوح مختلفی قرار دارند و نیز به علت عدم وجود معیار و ضوابط و مستنداتی که بتوان به استناد و بر اساس آنها میزان درصد تقصیر را ارزیابی و تعیین نمود بنا بر این میزان درصد تقصیر اعلام شده مبتنی بر میزان تعمق و به ویژه آگاهی و تجربه کارشناس در شناخت میزان تأثیرعلل احراز شده توسط وی در بروز حادثه خواهد بود به همین دلیل است که بررسی جامع گزارشات بعضاً حاکی از اختلاف نظرات فاحش در اعلام علل مؤثر در بروز یک حادثه توسط کارشناسان مختلف می باشد لذا همانگونه که مشاهده می گردد مقصر یا مقصرین به ویژه در صد تقصیر اعلامی از سوی کارشناسان مبتنی بر موازین حقوقی و فقهی نبوده بلکه صرفاً مقصر و میزان تقصیر ، عرفی و کارشناسی می باشد که پایه و اساس آن برداشت شخصی کارشناس و یا هیئت کارشناسی از میزان بار حقوقی که مقررات و نظامات دولتی مربوطه بر دوش شرط یا سبب یا مباشر یا اشخاص حقیقی و حقوقی دخیل در حادثه نهاده و نیز اوضاع و احوال و شواهد و قراین می باشد لذا چه بسا تقصیر هایی از سوی کارشناسان اعلام گردد که ضمان آور نمی باشد و چه بسا اسباب حادثه زا به اشخاص منتسب می گردد که شرایط ضمان تسبیب لحاظ نشده است و یا با دقت و مداقه بیشتر مشخص می گردد که در طبقه بندی شرط و سبب از مصادیق شرط بوده وسبب تلقی نمی گردد اگر چه تشخیص این امور از پیچیدگی های فراوانی برخوردار است و حتی برزگان این علم و فن را نیز دچار معضل و سر در گمی می سازد .
در خاتمه ماده ۹۱ قانون کار عینا ً درزیر درج می گردد
«ماده ۹۱ : كارفرمايان و مسئولان كليه واحدهاي موضوع ماده ۸۵ اين قانون مكلفند براساس مصوبات شوراي عالي حفاظت فني براي تامين حفاظت و سلامت وبهداشت كارگراان در محيط كار ، وسايل وامكانات لازم را تهيه و در اختيار آنان قرار داده و چگونگي كاربرد وسايل فوق الذكر را به آنان بياموزند و درخصوص رعايت مقررات حفاظتي و بهداشتي نظارت نمايند. افراد مذكور نيز ملزم به استفاده و نگهداري از وسايل حفاظتي وبهداشتي فردي و اجراي دستورالعملهاي مربوطه كارگاه ميباشند»
*********************************************************
بدیهی است که هر گونه مطلبی که در آن نظریه کارشناسی ابراز شده باشد نظریه کارشناسی اینجانب می باشد و نظریه دیگرکارشناسان می تواند با نطریه کارشناسی اینجانب متفاوت باشد
غلامرضا بخارایی
کارشناس رسمی دادگستری در رشته حوادث ناشی از کار
انتشار مطالب با ذکر منبع بلامانع است