سؤال :
من دارای کارگاهی هستم که تعدادی کارگر در انجا کار می کنند که جهت انجام کاری در روی یک قطعه کار نیاز به بکار گیری دستگاه سنگ فرز بوده است ولی به علت اینکه سیم برق دستگاه سنگ فرز به محل پریز برق نمی رسید لذابا اضافه نمودن سیم آنرا به کار گرفتیم و علیرغم اینکه سپرده بودم تا پایان کار کسی از آن مسیر عبور نکند ولی کارگری هنگام عبور به علت گیرکردن پایش به سیم افتاده روی کف کارگاه و سقوط دچار حادثه شده است آیا مسئولیتی متوجه من می باشد با توجه به اینکه چندین مرتبه سفارش کرده بودم که از آن طرف که سیم است نروند
پاسخ :
بارها و به کرات در سؤالاتی که از سوی شما کارفرمایان مطرح می شود به این نکته تأکید و همواره تکرارمی گردد که در حادثه رخ داده علیرغم تذکرات داده شده به کارگرکه فلان کار راانجام دهد ویا فلان کار را انجام ندهد و کارگر علیرغم تذکرات داده شده به او باز هم بر خلاف تذکرات مذکور عمل کرده و حادثه ای رخ داده است آیا با این وصف مسئولیتی متوجه کارفرما می باشد یا خیر و اینجانب نیز در ارتباط با هر یک از این سؤالات حسب مورداگر مقرراتی را که می بایست رعایت میگردید تا با به اجرا گذاشتن مقررات مذکور حادثه ای رخ نمی داد را به اطلاع شما رسانیده وموضوع را مورد تجزیه تحلیل قرارداده ام و لازم است که در اینجا به این نکته بسیار مهم اشاره و تأکید داشته باشم که تذکرات شما کارفرمایان چه از سوی کارفرما و چه از طرف نمایندگان وی باشد بسیار کارپسندیده و نیز از وظایف تعریف شده برای کارفرما در ماده ۹۱ قانون کار است اما وقتی که وظایف تعریف شده برای کارفرما را در ماده ۹۱ قانون کار مورد مطالعه و مداقه قرار دهیم ملاحظه می گردد که سه وظیفه برای کارفرما در ماده قانونی مذکور تعریف شده است
ماده ۹۱ قانون کار: «کارفرمایان و مسئولان کلیه واحدهای موضوع ماده ٨٥ این قانون مکلفند براساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تامین حفاظت و سلامت وبهداشت کارگران در محیط کار، وسایل وامکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار داده و چگونگی کاربرد وسایل فوق الذکر رابه آنان بیاموزند و درخصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند. افراد مذکورنیز ملزم به استفاده و نگهداری از وسایل حفاظتی وبهداشتی فردی و اجرای دستورالعملهای مربوطه کارگاه می باشند.»
که با توجه به ماده ۹۱ قانون کار سه وظیفه بالا به ترتیب به این شرح هستند که
۱ – کارفرمایان و مسئولان کلیه واحدهای موضوع ماده ٨٥ این قانون مکلفند براساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تامین حفاظت و سلامت وبهداشت کارگران در محیط کار، وسایل وامکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار داده
۲ – و چگونگی کاربرد وسایل فوق الذکر رابه آنان بیاموزند
۳ – و درخصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند
لذا همانگونه که مشاهده می نمایید کارفرما در ارتباط با ایجاد شرایط ایمن در محیط کار ابتدا باید براساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تامین حفاظت و سلامت وبهداشت کارگران در محیط کار، وسایل وامکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قراردهد بنابراین در صورتیکه کارفرما از اجرای کلیه وظایف تعریف شده برای وی در ماده ۹۱ قانون کار استنکاف ورزیده و صِرفا ً به تذکر به کارگر اکتفا نماید و کارگر به علت عدم توجه به تذکرات کارفرما دچار حادثه شود اگر چه کارشناس مکلف به ارزیابی میزان تأثیر پذیری بروز حادثه از عدم توجه کارگر به دستورالعمل های مربوطه در کارگاه می باشد ولی توجه باید داشت که این تذکرات رافع مسئولیت کارفرما در اجرای مقررات مربوطه نیست به طور مثال کارفرما با استناد به ماده ۲۵ آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها و ماده ۱ آئين نامه حفاظت در مقابل خطرات وسايل انتقال نيرو که عینا ً در زیر درج می گردد وظایفی دارد
ماده ۲۵آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها:
كليه قسمت هاي انتقال دهنده نيرو (ترانسميسيون ) از قبيل تسمه، فلكه، زنجير و چرخ دنده و امثال آن و همچنين قسمت هايي از ماشين ها كه امكان ايجاد سانحه براي كارگر داشته باشد بايد داراي پوشش و يا حفاظ با استقامت كافي باشد
ماده ۱ آئين نامه حفاظت در مقابل خطرات وسايل انتقال نيرو :
تمام قطعات متحرك خارجي موتورها و وسائلي كه براي انتقال نيرو بكار مي رود و همچنين كليه قسمت هاي خطرناك ماشين ها كه در حال كار مي باشند بايد داراي حفاظ باشند مگر وقتي كه ساختمان ماشين طوري باشد كه تصادم اشيا و يا اشخاص با قطعات متحرك غير ممكن باشد
بنابراین آیا کارفرما می تواند که به جای مجهز نمودن قسمت های خطرناک ماشین ها که در حال کار می باشند و…..به حفاظ مناسب با نوع کار مرتبا ً به کارگران تذکر دهد که نزدیک قسمت های متحرک خطرناک دستگاه نشوند و یا مواظب تسمه فلکه های بدون حفاظ باشند که لباس کارشان درگیربا آنها نشود پُر واضح است که هیچ یک از این تذکرات از مسئولیت کارفرما نمی کاهدو بعضا ً شرایط ممکن است به گونه ای باشد که اجرای مقررات ازسوی کارفرما از آنچنان اقوائیت برخوردار باشد که توجه به بی احتیاطی و بی مبالاتی از سوی کارگر موضوعیتی نداشته باشد
بنابراین همه کارفرمایان باید توجه ویژه ای به این مهم مبذول داشته که در راستای ایجادشرایط و محیط ایمن کارقبل از هر موضوع نسبت به اجرای قوانین و مقررات ایمنی وضع شده برای آن شرایط و وضعیت مربوطه اقدام نموده و آگاه باشند که آموزش کارگران وتذکرات مکرر وجلب توجه کارگران به اجرای مقررات و برخورد قانونی با متخلفان از دستورالعمل های کارگاه زمانی می تواند رافع مسئولست کارفرما باشد که کارفرما کلیه مقررات ایمنی مربوطه رادر محیط کار به اجرا گذاشته وبروز حادثه از کاستی اجرای مقررات مربوطه از سوی وی نباشد
بنابراین با توجه به توضیحات و توصیفات بالا در بررسی کارشناسانه حادثه ای که شما مطرح نموده اید به اطلاع می رساند که
با استناد به ماده ۳۰آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها که مقرر می دارد
« برای جلوگیری از ازدیاد سیم های متحرک وآزاد لازم است به مقدار کافی پریز در محل های مناسب نصب گردد تا به سهولت از آنها استفاده نمود»
و با توجه به اینکه انجام کار مذکور که موجبات رها شدن سیم آزاد را در کف کارگاه فراهم آورده است که این امر مغایر با مقررات مربوطه می باشد که مقرر میدارد کف کارگاه باید عاری از موانع باشدکه در واقع مغایرمقررات زیر می باشد
ماده ۵ آیین نامه حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاهها که چنین مقرر می دارد
«ماده ۵: كف عمارات كارگاه بايد هموار و بدون حفره بوده و به نحوي مناسب مفروش شود كه قابل شستشو باشد و توليد گرد و غبار نكند و موجب لغزيدن كارگران نگردد.»
ماده ۱۸ آیین نامه ایمنی ساختمان کارگاهها که مقرر می دارد
«ماده ۱۸ -كف كارگاه، اتاقها و پياده روها در قسمتهاي عبور كارگران و حمل و نقل مواد بايد داراي ويژگيهاي زيرباشد:
الف: صاف، هموار و عاري از هرگونه برآمدگي و يا فرورفتگي باشد .
ب: از مصالحي ساخته يا اندود شود كه مانع از هرگونه لغزندگي و ايجاد گرد و غبار گردد.»
لذا جنابعالی به لحاظ عدم اجرای مقررات مربوطه در بروز این حادثه مسئول هستید و در خصوص بی احتیاطی صورت گرفته از سوی کارگر که اظهار می دارید که متذکر عدم عبور کارگرا ن از محل مذکور شده اید باید با بررسی میدانی ومعاینه دقیق محل عبور کارگر واستماع اظهارات مصدوم و دیگر کارگران شاهد ومطلعین و با به کارگیری دیگر راهکارهای کارشناسانه برای کشف حقیقت ، میزان تأثیر پذیری بروز حادثه از بی احتیاطی مصدوم مورد ارزیابی قرار گیرد
*********************************************************
بدیهی است که هر گونه مطلبی که در آن نظریه کارشناسی ابراز شده باشد نظریه کارشناسی اینجانب می باشد و نظریه دیگرکارشناسان می تواند با نطریه کارشناسی اینجانب متفاوت باشد
غلامرضا بخارایی
کارشناس رسمی دادگستری در رشته حوادث ناشی از کار
آدرس وب سایت http://masouliat.ir/
آدرس وبلاگ http://bokharaei.blog.ir/
آدرس وبلاگ http://bokharaei.persianblog.ir/
آدرس کانال تلگرام https://telegram.me/bokharaey
انتشار مطالب با ذکر منبع بلامانع است
سایت آکادمی بررسی حوادث کاری